أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

378

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

سبز از ديباى تنك و ديباى ستبر « 1 » و اين كنايت است از آنكه أهل بهشت پادشاهان باشند و زينت پادشاهانه پوشند چنان كه عادت پادشاهان دنياست سعيد جبير گفت : اهل بهشت سه گونه دست برنجن « 2 » دارند يكى از سيم و يكى از زر و يكى از لؤلؤ و ياقوت . [ مُتَّكِئِينَ فِيها ] تكيه زده باشند در بهشت بر تختهاى آراسته و پرده‌هاى بسته ؛ نيكو ثوابيست بهشت مؤمنان را ، و نيكو آرامگاه و تكيه‌گاهيست ايشان را بهشت . [ سوره الكهف ( 18 ) : آيات 32 تا 36 ] وَ اضْرِبْ لَهُمْ مَثَلاً رَجُلَيْنِ جَعَلْنا لِأَحَدِهِما جَنَّتَيْنِ مِنْ أَعْنابٍ وَ حَفَفْناهُما بِنَخْلٍ وَ جَعَلْنا بَيْنَهُما زَرْعاً ( 32 ) كِلْتَا الْجَنَّتَيْنِ آتَتْ أُكُلَها وَ لَمْ تَظْلِمْ مِنْهُ شَيْئاً وَ فَجَّرْنا خِلالَهُما نَهَراً ( 33 ) وَ كانَ لَهُ ثَمَرٌ فَقالَ لِصاحِبِهِ وَ هُوَ يُحاوِرُهُ أَنَا أَكْثَرُ مِنْكَ مالاً وَ أَعَزُّ نَفَراً ( 34 ) وَ دَخَلَ جَنَّتَهُ وَ هُوَ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ قالَ ما أَظُنُّ أَنْ تَبِيدَ هذِهِ أَبَداً ( 35 ) وَ ما أَظُنُّ السَّاعَةَ قائِمَةً وَ لَئِنْ رُدِدْتُ إِلى رَبِّي لَأَجِدَنَّ خَيْراً مِنْها مُنْقَلَباً ( 36 ) گفتند كه : آيت در حقّ دو برادر آمد از اهل مكّه از بنى مخزوم يكى كافر و يكى مؤمن ، مؤمن أبو سلمه بود عبد اللّه بن عبد ياليل شوهر أمّ سلمه ، و كافر أسود بن عبد ياليل ، و گفتند : آيات بر سبيل مثل است در رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و مشركان مكّه ، عبد اللّه عبّاس گفت : خداى تعالى مثل زد به دو مرد از بنى اسرائيل يكى مؤمن نام او يهودا و يكى كافر نام او فطروس و ايشان آنانند كه خداى تعالى وصف ايشان كرد در سورهء و الصّافّات . عطاى خراسانى گفت : در بنى اسرائيل دو برادر بودند يكى مؤمن و يكى كافر ايشان را از پدر ميراثى رسيد هر يكى را چهار هزار دينار برادر كافر بهزار دينار سرائى خريد ،

--> ( 1 ) - ابو الفتوح ( ره ) گفته : [ وَ يَلْبَسُونَ ثِياباً خُضْراً ] و جامه‌هاى سبز پوشند از [ سندس ] و آن ديباى تنك باشد ، و از [ استبرق ] و آن ديباى ثخين سطبر باشد ؛ و گفته‌اند : معرّب است » . ( 2 ) - ابو الفتوح ( ره ) نسبت بكلمهء [ أساور ] چنين گفته : « و [ أساور ] جمع [ سوار ] باشد و گفتند : جمع أسوار باشد على حذف الزيادة چه اگر با زيادت بودى اساوير بودى ، و گفته‌اند : جمع اسوره باشد و اسوره جمع سوار بود فهو جمع الجمع و يقال : سوار و سوار بالضمّ و الكسر » .